Wat is een Dove rolmodel?
Een Dove rolmodel is een dove persoon die andere dove mensen laat zien dat zij succesvol en gelukkig kunnen zijn.
Rolmodellen gebruiken gebarentaal en zijn trots op Doofzijn.
Zij werken in veel verschillende banen.
Zij inspireren andere dove mensen om vertrouwen te krijgen in hun toekomst.
Politici en leiders
Sofia Isari uit Griekenland is de huidige voorzitter van de Europese Unie van Doven (EUD).
Zij werkt ook als kleuterjuf en als expert in gebarentaal.
Helga Stevens uit België was lid van het Europees Parlement.
Zij was de eerste dove persoon in België met een diploma in de rechten.
Ádám Kósa uit Hongarije was het eerste dove lid van het Europees Parlement.
Helene Jarmer uit Oostenrijk was lid van het Nationale Parlement.
Zij was ook voorzitter van de Oostenrijkse Dovenvereniging.
Advocaten en juridische experts
Dr. Gergely Tapolczai uit Hongarije is voorzitter van de Deaf Lawyers Working Group bij de European Union of the Deaf.
Hij werkt aan mensenrechten.
Sofia Kalinova uit Bulgarije is advocaat.
Zij werkt samen met de Deaf Lawyers Working Group (werkgroep dove advocaten).
Christos Dagres uit Griekenland is advocaat.
Hij werkt aan rechten van dove mensen.
Filipe Venade uit Portugal is een juridisch expert.
Hij werkt aan wetten voor gebarentaal.
Leraren en onderwijs
Berglind Stefánsdóttir uit IJsland was de eerste dove directeur van een dovenschool in IJsland.
Zij was ook eerder voorzitter van de Europese Unie van Doven.
Dennis Hoogeveen uit Nederland is docent.
Hij heeft zijn eigen bedrijf en was secretaris-generaal van de European Union of the Deaf Youth. (Europese Unie van Dove Jongeren)
Annelies Kusters uit België is de eerste dove professor Deaf Studies in het Verenigd Koninkrijk.
Zij werkt aan de universiteit Heriot-Watt.
Lydia Gratis uit Ierland is oprichter en directeur van Saved By The Sign (SBTS).
Dit is een wereldwijd project voor sociale rechtvaardigheid en inclusie binnen BIPOC dove gemeenschappen.
(BIPOC betekent: Black, Indigenous and People of Color = in NL: Zwart, Inheems en Mensen van de Kleur)
Zij was ook eerder voorzitter van de EUDY (European Union of Deaf Youth).
Geestelijke gezondheidszorg
Herbert Klein uit het Verenigd Koninkrijk is een dove professional in de geestelijke gezondheidszorg.
Hij werkte meer dan 30 jaar bij de National Health Service (NHS). (in NL: de nationale gezondheidszorg )
Hij is de voorzitter van de British Society for Mental Health and Deafness. (in NL: Britse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid en Doofheid.)
Jeantine Janse uit Nederland is een dove psycholoog en psychotherapeut.
Zij werkt bij Doof & Co in Amsterdam.
Zij gebruikt de verschillende therapieën:
- EMDR (oogbewegings-therapie voor traumaverwerking)
- CBT (cognitieve gedragstherapie om gedachten en gedrag te veranderen)
- SFT (schemagerichte therapie om negatieve patronen te verbeteren)
Dr. Sara Rhys-Jones uit het Verenigd Koninkrijk is een dove klinisch psycholoog.
Zij geeft therapie in gebarentaal aan dove kinderen en volwassenen.
Dr. Sanjay Gulati is geboren in Engeland en werkt nu in de VS.
Hij is een dove kinderpsychiater.
Hij is bekend door zijn onderzoek naar language deprivation syndrome
(=een probleem dat ontstaat als kinderen te weinig taal krijgen, dus taal deprivatie)
Aleluya Peña uit Spanje is een dove gezondheidspsycholoog en seksuoloog.
Zij geeft therapie in gebarentaal aan dove en doofblinde cliënten.
Kunstenaars en schilders
Hendrick Avercamp (1585–1634) uit Nederland was een van de eerste Nederlandse landschapsschilders.
Hij stond bekend als “de Stomme”.
Juan Fernández Navarrete (1526–1579) uit Spanje werd “El Mudo” (Spaans voor de Stomme) genoemd.
Hij communiceerde via zijn tekeningen.
Paul Ritter (1829–1907) uit Duitsland werd doof toen hij vier jaar oud was.
Hij was bekend om zijn grote schilderijen van oud Neurenberg.
Arnaud Balard uit Frankrijk is een hedendaagse dove kunstenaar.
Hij ontwikkelde een nieuwe kunstvorm in Europa: “surdisme”. Surdisme is een vorm van kunst gemaakt door dove kunstenaars. Het laat zien hoe dove mensen de wereld zien en ervaren.
Acteurs en filmsterren
Anne Zander is de bekendste dove actrice van Duitsland.
Zij vraagt om meer kansen voor dove acteurs in Europese films.
Emilia Jones uit het Verenigd Koninkrijk leerde gebarentaal voor de film CODA.
Deze film won een Oscar.
Zij steunt nu actief dove acteurs.
Nadeem Islam uit het Verenigd Koninkrijk is een dove acteur.
Hij speelde in The Bay en andere producties.
Hij werkt aan betere zichtbaarheid van de Dovengemeenschap in media.
Ook andere dove acteurs spelen in Europese films en series.
Zo zien dove kinderen zichzelf terug op tv en in films.
( in NL: Beyond Silence op lijst voor korte films oscar. Met een doof actrice Henrianne Janssen
Muzikanten en componisten
Ludwig van Beethoven uit Duitsland schreef zijn grootste werken toen hij volledig doof was. Daaronder is Symfonie nr. 9.
Bedřich Smetana uit Tsjechië componeerde Vltava terwijl hij doof was.
Gabriel Fauré uit Frankrijk bleef componeren, ook al hoorde hij alles vals.
Koks en restauranteigenaren
Sid Nouar uit Frankrijk opende het eerste dove restaurant van Frankrijk.
Het restaurant heet “1000 & 1 Signes” en staat in Parijs.
Christophe Taveirne uit België is eigenaar van Soepbar Sordo in Gent.
Dit is het eerste dove restaurant van België.
Unnur Pétursdóttir uit IJsland won een internationale kookwedstrijd voor dove koks in Denemarken.
( Voor in NL versie graag vertellen over Luhu: Dennis Hoogeveen en Engelien Kester richtten een lunch- en koffiecafé op in Groningen, helemaal in het noorden van Nederland. Luhu is vernoemd naar de dove voorvechter Sam Pattipeiluhu uit Rotterdam, wie dan ook een dove rolmodel is in Nederland. Deze twee dove oprichters doen heerlijke lunch serveren, ook samen met dove medewerkers. Gasten kunnen wat gebaren leren op het gebied van dranken, onder andere latte of espresso.
Modeontwerpers en modellen
Laura Tailor uit Letland is een dove modeontwerper in Oost-Londen.
Zij werd in 2018 genomineerd voor een Commonwealth Fashion Exchange Award.
Luke Christian uit het Verenigd Koninkrijk is oprichter van het merk DEAF IDENTITY.
Hij won prijzen voor zijn werk met dove en LGBTQI+ gemeenschappen.
Gergely Szabó uit Hongarije is een dove modeontwerper.
Hij verkoopt handgemaakte kleding in het centrum van Boedapest.
Imy Harris uit het Verenigd Koninkrijk stond in British Vogue.
Zij modelleerde hoesjes voor hoortoestellen.
Schrijvers en auteurs
Pierre Desloges uit Frankrijk was de eerste dove persoon die een boek publiceerde, in 1779.
Hij verdedigde het gebruik van gebarentaal in het onderwijs.
Sara Novic is een dove schrijfster.
Zij schreef de roman Zoals Onder Water over dove leerlingen op een dovenschool.
Sarah Marsh uit het Verenigd Koninkrijk schreef A Sign of Her Own.
Het boek gaat over dove ervaringen in de 19e eeuw.
Sporters
Charlotte Payne uit het Verenigd Koninkrijk is kampioen kogelslingeren.
Zij deed mee aan wereldkampioenschappen.
Danii uit Schotland is een dove zwemmer.
Zij heeft 10 wereldrecords en won goud op de Deaflympics.
Veel andere dove sporters doen mee in verschillende sporten in Europa.
Zij laten zien dat dove mensen overal in kunnen uitblinken. Zie ook het aantal artikelen in de categorie Dovensport.
Journalisten en media
Noemi Churlet uit Frankrijk richtte Médiapi op.
Dit is het eerste dove mediabedrijf van Frankrijk met nieuws in gebarentaal.
Het netwerk Deaf Journalism Europe (NL= Dove journalistiek in Europa) verbindt dove journalisten in verschillende Europese landen.
Wetenschappers en uitvinders
Dimitri Kanevsky is een dove onderzoeker bij IBM.
Hij heeft 159 patenten in de VS. Patent is een officieel recht voor een uitvinding. Het beschermt de uitvinder, zodat niemand anders de uitvinding mag gebruiken zonder toestemming.
Hij ontwikkelde technologie om dove mensen te helpen bellen.
Emerson Romero was een dove ingenieur uit Cuba en de VS.
Hij ontwierp speciale alarmsystemen voor dove ouders en werknemers.
Europese onderzoekers werken aan projecten over erfelijke oorzaken van gehoorverlies. Zij werken ook aan nieuwe behandelingen.
Waarom deze rolmodellen belangrijk zijn
Deze dove rolmodellen in Europa laten zien dat dove mensen alles kunnen bereiken.
Zij promoten gebarentaal en Dovencultuur.
Zij inspireren dove kinderen om groot te dromen.
Zij laten zien dat Doofzijn geen beperking hoeft te zijn.
Citations:
- https://eud.eu/european-deaf-parliamentarians/
- https://en.wikipedia.org/wiki/European_Union_of_the_Deaf
- https://eud.eu/eud/eud-election/sofia-isari/
- https://newzhook.com/story/deaf-women-politicians-disabled-inclusion/
- https://www.deafjournalism.eu/europe-the-mecca-of-deaf-politics/
- https://eud.eu/eud/deaf-lawyers/
- https://eud.eu/eud/working-groups/deaf-lawyers-working-group/
- https://deafhistory.eu/index.php/component/zoo/item/2007-2013
- https://eud.eu/member-countries/iceland/
- https://careerpathsinclusive.eu/partners/
- https://www.dennishoogeveen.com
- https://www.timeshighereducation.com/news/how-can-higher-education-support-deaf-academics
- https://www.bbc.com/news/articles/crg1yp2p40lo
- https://www.churchillfellowship.org/ideas-experts/fellows-directory/herbert-klein/
- https://www.deaf.org.nz/2023/02/herbert-klein-mental-health/
- https://cms.denederlandseggz.nl/assets/common/Programma-Dovencongres-2024_2311.pdf
- https://nl.linkedin.com/in/lieke-doornkate-13284a20
- https://esmhd.org/speakers
- https://en.wikipedia.org/wiki/Sanjay_Gulati
- https://courses.language1st.org/courses/language-deprivation-syndrome
- https://deafhistory.eu/index.php/deaf-history/deaf-arts
- https://deafhistory.eu/index.php/component/zoo/category/deaf-arts-1800-1900
- https://mydeafjourney.com/DeafArtFromFrance.html
- https://www.euronews.com/culture/2022/03/25/germany-s-leading-deaf-actor-ann-zander-on-coda-inclusivity-and-her-new-film
- https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/coda-emilia-jones-deaf-apple-sundance-b1896813.html
- https://deafaction.org/news/deaf-representation-in-films-2021/
- https://www.ai-media.tv/knowledge-hub/insights/famous-deaf-actors/
- https://en.wikipedia.org/wiki/Ludwig_van_Beethoven
- https://interlude.hk/which-classical-music-composers-were-deaf/
- https://www.atlasobscura.com/articles/deaf-owned-restaurants
- https://www.lonelyplanet.com/articles/10001-signes-paris-deaf-owned-restaurant-moroccan
- https://icelandmonitor.mbl.is/news/eat_and_drink/2015/10/25/deaf_icelandic_chef_wins_international_contest
- https://limpingchicken.com/2025/01/27/deaf-fashion-designer-laura-tailor-tells-us-about-her-journey-so-far-and-plans-for-the-future/
- https://deafunity.org/article_interview/deaf-role-model-of-the-month-luke-christian/
- https://www.deafnation.com/nobarriers/nb-europe/nb-hungary/hungary-deaf-fashion-designer/
- https://www.bbc.com/news/articles/c3e4ydx8vvjo
- https://sign-language-blitz.com/blog/culture/deaf-authors-through-history/
- https://inclusiveasl.com/accessibility/10-must-read-books-by-deaf-deafblind-and-hard-of-hearing-authors/
- https://electricliterature.com/9-books-that-center-the-experiences-of-deaf-and-hard-of-hearing-characters/
- https://www.signature.org.uk/charlotte-payne-deaf-athlete-with-a-bright-future-ahead/
- https://www.ndcs.org.uk/advice-and-support/real-life-stories/makings-greatness-deaf-athletes-message-families-and-children
- https://panathlon.com/deaf-jodie-ounsley-james-dixon/
- https://www.deafjournalism.eu/the-story-of-mediapi-starts-here/
- https://deafstudio.net/deaf-journalism-europe-europska-zurnalistika-nepocujucich/
- https://www.deafjournalism.eu
- https://patient-innovation.com/post/1474?language=en
- https://mh.bmj.com/lookup/doi/10.1136/medhum-2024-013029
- https://cordis.europa.eu/article/id/27978-eu-project-gives-hope-to-the-deaf-and-hard-of-hearing
- –
- http://medrxiv.org/cgi/content/short/2024.01.26.24301843v1?rss=1
- https://academic.oup.com/jpubhealth/advance-article-pdf/doi/10.1093/pubmed/fdae112/58345371/fdae112.pdf
- http://www.scielo.br/j/rcefac/a/kZtDr6C98zW6PDQPCvnnJRs/?format=pdf&lang=en
- https://www.mdpi.com/1648-9144/59/7/1354
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10148557/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10977024/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11020444/
- https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fneur.2021.654143/pdf
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4946006/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4888312/
- https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/F6214F77C6E77CC90EF1E78A26836F1E/S0955603600013507a.pdf/div-class-title-the-first-european-congress-on-mental-health-and-deafness-rotterdam-the-netherlands-9-11-november-1988-div.pdf
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10005935/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10408437/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10587099/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10094216/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11864532/
- https://signhealth.org.uk/wp-content/uploads/2024/08/Language-deprivation-and-deaf-mental-health-Sanjay-Gulati.pdf
- https://zencare.co/provider/psychiatrist/sanjay-gulati
- https://signhealth.org.uk/resources/deaf-mental-health-library/
- https://www.routledge.com/Mental-Health-Care-of-Deaf-People-A-Culturally-Affirmative-Approach/Glickman-Gulati/p/book/9780805844696
- https://www.taylorfrancis.com/books/edit/10.4324/9781410607577/mental-health-care-deaf-people-neil-glickman-sanjay-gulati
- https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1002/dei.23
- https://alda.org/wp-content/uploads/2019/09/Coping-Gulati.pdf
- https://www.bsmhd.org.uk/caa/
- https://www.cwoodpd.com/presenters
- https://www.nad.org/resources/education/language-deprivation-taskforce/
- https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781410607577-8/psychiatric-care-culturally-deaf-people-sanjay-gulati
- https://www.historypin.org/en/explore/pin/1140986/
- https://coconote.app/notes/fe164f4d-2206-49fc-b1f3-4c9169479dbb
- https://nsuworks.nova.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1210&context=jadara
- https://www.ebay.co.uk/itm/236101927982
- https://www.prisjakt.nu/produkt.php?p=8100228
- Refuge Worldwide. Lydia Gratis — artist and activist profile. Geraadpleegd via https://refugeworldwide.com/artists/lydia-gratis
- [21] Aleluya Peña. About. Geraadpleegd via https://aleluyapena.com/about
- Bespoke Black Book. Interview With Incredible Nadeem Islam. Geraadpleegd via https://www.bespokeblackbook.com/interview-with-incredible-nadeem-islam/
